Các hạn chế của Mỹ có thể chia rẽ thế giới robot thế nào?
Tóm tắt
Mỹ mở rộng kiểm soát từ chip sang robot hoàn chỉnh với lý do an ninh, động thái có thể đẩy ngành công nghiệp non trẻ này vào các hệ sinh thái công nghệ riêng biệt.
Cập nhật: 18:24 24/09
Nội dung
Robot hình người của Unitree trình diễn tại Hội nghị Robot Thế giới 2026, Bắc Kinh, Trung Quốc. (Ảnh: Reuters).
Quy định của FCC về robot nước ngoài
Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) bổ sung “thiết bị robot tiên tiến sản xuất ở nước ngoài” vào danh sách hạn chế.
Các mẫu robot mới thuộc diện này không được cấp phép thiết bị cần thiết để nhập khẩu và bán tại Mỹ, trừ trường hợp được chấp thuận có điều kiện.
Hạn chế công nghệ robot trong nhiều năm
Năm 2018, thuế quan theo Điều 301 của Mỹ xác định rõ ràng ngành robot nằm trong số các ngành hưởng lợi từ chính sách “Sản xuất tại Trung Quốc năm 2025”.
Từ năm 2022, Washington tập trung vào công nghệ nền tảng, kiểm soát xuất khẩu chip điện toán tiên tiến và năng lực sản xuất bán dẫn phục vụ AI.
Quyết định tháng 7 của FCC
Quyết định này gắn rủi ro an ninh với chính nhóm sản phẩm robot, thay vì chỉ nhắm tới doanh nghiệp hoặc công nghệ nền tảng.
Robot tiên tiến tích hợp nhiều camera, micro, hệ thống định vị và cảm biến, đồng thời kết nối mạng, có thể gây nguy cơ an ninh.
Lợi thế của Trung Quốc
Trung Quốc chiếm hơn 80% số robot hình người được triển khai trên toàn cầu năm 2025.
Nước này sở hữu nhiều nhà sản xuất lớn và lợi thế về quy mô sản xuất, giúp thu thập dữ liệu vận hành và cải tiến sản phẩm.
Hạn chế đối với doanh nghiệp Trung Quốc
Các biện pháp của Washington có thể khiến doanh nghiệp Trung Quốc mất đơn hàng, tăng chi phí chứng nhận và huy động vốn.
Tuy nhiên, những hạn chế này khó làm mất đi nền tảng của ngành robot Trung Quốc.
Nguy cơ hình thành hai thế giới robot
Cạnh tranh Mỹ - Trung trong lĩnh vực robot có thể thúc đẩy đổi mới nhưng cũng gây ra nguy cơ chia tách thị trường.
Sự phân tách do các quyết định chính trị hiện nay có nguy cơ dẫn đến những hệ sinh thái công nghệ riêng biệt và khó chuyển đổi trong tương lai.
Bảo vệ tiếp cận đa dạng
Để hạn chế nguy cơ này, các hãng robot cần đáp ứng yêu cầu về cập nhật phần mềm, truy cập từ xa, xử lý dữ liệu và an ninh mạng.
Chính phủ và tổ chức quốc tế cũng cần thúc đẩy những quy tắc chung về an toàn, dữ liệu, bảo mật và khả năng tương thích.
